Ślimaki, w tym znane nam winniczek czy wstężyk również zapadają w pewien rodzaj zimowej hibernacji. Zazwyczaj w październiku przestają jeść i wpełzają w jakąś kryjówkę, np. mech czy stertę liści. Tam zagrzebują się w taki sposób, aby wylot muszli skierowany był ku górze i zaczynają zaklejać wejście do niej śluzem pozostawiając jedynie maleńki otwór do oddychania. Z biegiem czasu zwijają się coraz głębiej w muszli, tworząc kolejno drugą, trzecią i czwartą ściankę – wieczko z twardniejącego śluzu. W tej postaci mogą przespać nawet pół roku. Z kolei ślimaki wodne najczęściej zagrzebują się w mule, ale potrafią też przetrwać na brzegu schowane głęboko w swoich muszlach z otworem zakrytym wieczkiem. Podobno zatoczki mogą zamarzać w bryłach lodu, a po rozmrożeniu w pełni odzyskują funkcje życiowe. 

Płaskie, spiralnie skręcone muszle zatoczka leżące na pokrytych szronem, suchych fragmentach różnych roślin.
Zatoczek (K. Michalik)

Przy tych wszystkich niezwykle ciekawych przykładach przystosowań bezkręgowców do zimowania, tytułowe raki wydają się wręcz nudne. Zimują one tam gdzie żyją na co dzień, czyli w gliniastym brzegu rzeki lub w kryjówkach na dnie zbiorników wodnych. Zwalniają swój metabolizm i procesy życiowe jednak co pewien czas wystawiają ze swoich schronień szczypce i polują na przepływające obok drobne rybki. Woda na dnie zbiorników ma zawsze 4 stopnie Celsjusza i nie zamarza, co pozwala na spokojne przezimowanie tych skorupiaków.

Wśród suchych liści dębu schowały się dwa wstężyki o prawie okrągłych i paskowanych muszelkach w kolorze żółto-brązowym.
Wstężyki zimujące w stercie liści (E. Pietkun)

Jak widać, większość bezkręgowców stara się po prostu przeczekać zimę. Jeśli możemy postarajmy się im pomóc. Hotele dla owadów warto wnieść do nieogrzewanego pomieszczenia lub przykryć materiałem przepuszczającym powietrze. W ogrodzie zostawmy stos liści lub gałęzi i przede wszystkim nie przeszkadzajmy owadom, które zdecydowały się zimować w naszych piwnicach i na strychach.

W następnych artykułach dowiemy się jak zimę spędzają gady i płazy, które podobnie do bezkręgowców są zwierzętami zmiennocieplnymi, a także jakie metody przetrwania wykształciły się u kręgowców.

Print Friendly, PDF & Email